PARASIZ YATILI

ADIM ADIM DÜZENLİ OKUMA ALIŞKANLIĞI KAZANMAK

En büyük hayalim kitap kurdu olmaktı. Diyeceksiniz ki bu nasıl hayal? Aç oku, okumaktan ucuz, okumak kadar mümkün ne var şu hayatta? Kitap kurdu olmak ciddi bir irade işidir. İrade dediğimiz şey para ile satın alınabilen bir şey olsaydı, zannederim dünyadaki en pahalı şey olurdu. Büyük başarıların, tarihin akışını değiştiren adımların temelinde güçlü bir irade vardır ve herkes buna sahip değildir. 

Okuma eylemine gelince, düzenli okumak güçlü bir irade gerektirir. Çünkü her gün aynı motivasyonu bulamayız, her kitabı aynı şevkle okuyamayız ve bu okuma eylemini sürekli ertelememize neden olur.  Nitekim bir çok insan düzenli bir okur değildir. Bir çoğumuz okumanın eksikliğini bile hissetmeyiz. En son hangi kitabı okuduğumuz sorulsa cevap bile veremeyiz, çünkü hatırlayamayacağımız kadar geride kalmıştır. Bir kısmımız okur fakat genellikle aklına geldikçe yapar bunu, kitabının yerini genellikle unutur, okumaya ara vermek için sonsuz bahaneleri vardır; şu sunum geçsin, şu işleri bitireyim, şu seyahat, şu sınav…Ve çok azımız kitap kurdudur. Kitap okumayı bir iş değil hayatının ayrılmaz bir parçası sayan, rutin kitap okuma saatleri olan, ne kadar yoğun olursa olsun mutlaka yarım saat bile olsa kitaba ayıran, nitekim kitabını hiç yanından ayırmayan, yeni kitaplar için heyecan duyan, tüm parasını kitaplara verebilecek, okumaya zaman ayırmak için yeme içme saatlerinden bile vazgeçebilecek insanlar.

Herkes çok okumalı diye bir tezi savunmuyorum elbette. Modern çağda bilgiye ulaşmanın bin bir türlü yolu var. Nitekim insanlar genellikle izleyerek ve dinleyerek bilgilenmeyi tercih ediyor. Fakat bana göre okumanın insana kattıkları tüm bunlar ile yarıştırılamaz. Merak edenler için okuma alışkanlığı kazanmak üzerine bir kaç tavsiye vermek istiyorum.

Öncelikle kendi maceramın en başına gitmeliyim. Düzenli okuma alışkanlığını 25 yaşından sonra kazandım diyebilirim. Hayatım boyunca okuyan bir insan oldum aslında. En önemlisi az okusam da kitapları özümseyen, öğrendiklerimi hayata geçiren, daha doğrusu okuduğunu yaşayan bir okuyucu oldum. Düzenli bir okuyucu olduğumu düşünürdüm, ta ki bir yılın sonunda okuduğum kitapları saydığımda ayda bir kitap bile okumamış olduğumu fark edene kadar. Bu gerçek bir hayal kırıklığıydı çünkü geri dönüp baktığımda kendime sürekli kitap okur gibi görüyordum. 2020 yılının başında bu meseleye daha çok eğilmem gerektiğini fark ettim ve düzenli okuma alışkanlığı kazanmak için bir takım adımlar atma kararı aldım. Size bu noktada altın bir kaç öneri sunabilirim.

İlgi alanlarınızı keşfedin

Aslında herkes kitap okumayı sever, yalnızca ne okumayı sevdiğini keşfetmesi gerekir. Öncelikle minik bir beyin fırtınası yapıp ne okumayı sevebileceğinize karar verin. Bilim-teknik, tarih (sanat tarihi, antik tarih, dünya tarihi, felsefe tarihi, tıp tarihi), felsefe, edebiyat (klasikler, modern romanlar), psikoloji, kişisel gelişim… Hangisine ilginiz olabilir kısaca bir düşünün. Lise yıllarınıza gidip bu derslerden hangilerini ilgi ile dinlediğiniz güzel bir ipucu olabilir. Ya da günlük hayatta bilgisayarı elinize alınca ne tür programlara, ne tür belgesellere eliniz gidiyor bunu bir düşünün. Ne tür muhabbetler ilginizi çeker ya da entellektüel bir ortamda bulunsanız hangi konuda konuşabilmek için bilgi sahibi olmayı isterdiniz.

Okuma listesi oluşturun

Okuma alışkanlığı kazanırken atılacak en önemli adım bir okuma listesi oluşturmaktır. Bu bir plandır ve hangi iş olursa olsun plan yapmak bir işi hızlı verimli ve yüksek motivasyon ile yürütmenin en etkili yoludur. İnternette yapacağınız minik bir araştırma ile kitap listelerine ulaşabilirsiniz. Örneğin; ‘mutlaka okunması gereken 15 kitap’, ‘okunması gereken 100 klasik’ gibi farklı alternatifler çıkacaktır karşınıza. Bu listeler aynı zamanda hangi alanda okumayı sevebileceğinize dair fikir de verecektir. Ayrıca instagramda da yüzlerce kitap sayfası mevcut. Okuma listelerimi oluştururken bu sayfalardan çokça yararlandığımı söylemeliyim. Güzel kitaplar keşfettiğim bir diğer mecra da podcast dünyası. Gerçek bir kitap kurdu olan podcaster Bilge’nin önerdiği kitaplar da okuma listenizi oluşturmaya yardımcı olabilir.

( podcastbpt.com/genelsesler )

Okumalarınızı takip edin

Bir işte irade ve disiplin kazanmanın en önemli yolu ne kadar ilerleme kaydettiğinizi sürekli kontrol etmektir. Okuduğunuz kitaplardan ayrı bir liste oluşturarak veya hali hazırda var olan okuma listenize tik atarak, hatta mümkünse o kitabı kaç günde okuduğunuzu da not ederek ilerlemenizi kontrol edin. Bunu dijital ortamda uygulamalar yolu ile de yapabilirsiniz. Örneğin Bin Kitap ve Goodreads en aktif kullanılanlar kitap uygulamalarından. Bu mecralarda kendinize okuma hedefi belirleyebilir, okuduğunuz kitapları, sayfa sayınızı takip edebilir, kitap alıntı ve incelemelerini bulabilirsiniz.

Ayrıca kendinize net hedefler koyun. Günde 20 sayfa okuyacağım, ayda 2 kitap bitireceğim gibi. Bir hedef koyup onu istikrarlı bir şekilde takip etmeniz ve ilerleme kaydettiğinizi görmeniz okuma motivasyonunuzu artıracaktır. Aylık ya da yıllık bir okuma çizelgesi oluşturup her gün bir kutucuğu okuduğunuz sayfa miktarına göre farklı bir renk ile boyayabilirsiniz. Yıl sonunda kendi okuma haritanızı görmek bir sonraki yılın okuma hedefleri için sizi motive edecektir. Okuma çizelgesi, okuma günlüğü örnekleri için Ayşe Ümit Karabacak’ın intagram sayfasına göz atmanızı öneririm. (https://instagram.com/ayse.umit.karabacak?igshid )

Bir kitabı yarım bırakma ve sayfa atlama cesaretini gösterin

‘Okursam tam okurum, yarım bırakınca hevesim kaçıyor’ mükemmeliyetçiliğini bir kenara bırakın. Sevmediğiniz bir kitabı yarım bıraktığınız için kimse sizi cezalandırmaz. Her kitap bilinmezdir, yeni bir maceradır. Her bilgi, her kurgu, her macera size göre olacak diye bir şey yok. Vakit kaybetmeden yenisine başlamak, sevmediğiniz bir kitabın pençesinde takılı kalıp koca bir okyanusa ulaşamamaktan daha iyidir. 

Merak duygunuzu uyandırana kadar vazgeçmeyin!

En sonda değinsem de düzenli kitap okuyan bir insan olmak için ihtiyacınız olan ilk şey aslında merak duygusu. Merak edeceksiniz ki okumak isteyeceksiniz, kitaplar elinizden düşmeyecek. İlber Ortaylı son kitabı İnsan Geleceğini Nasıl Kurar?’ da merak duygusunun geliştirilebilir olduğunu söylüyor. Gördüğüm en isabetli tespitlerden biri diyebilirim. Merak duygusu genlerle size geçen, yapınızda olan bir şey değildir. Onu uyuyan devasa bir fil olarak düşünebilirsiniz. Derin uykusundan uyandırmak için yanında var gücünüzle gürültü yapmanız, elinizde bir mızrakla sürekli dürtüklemeniz gerekir. Bunu ne kadar süre yapmanız gerektiği kişiye göre değişir. Fakat onu eninde sonunda uyandırırsınız, ayağa kalkar etrafına bakınır ve onu artık kimse tutamaz. Bir plan program çerçevesinde okuma yapar, sürekli kendinizi motive ederseniz merak duygunuz günden güne güçlenir ve elinden kitap düşmeyen bir kitap kurduna dönüşürsünüz.

Düzenli okuma alışkanlığı kazanmaya karar vermek bir çekirdeği toprağa gömmek gibidir. Günlerce, aylarca hatta belki yıllarca sulamaya devam edersiniz ve o bir gün filizlenir, yavaş yavaş boy verir, fidan olur sonra koca bir ağaç. Dallanır, budaklanır büyüdükçe büyür. Siz bir artık kitap kurdusunuzdur. Artık okuma listeleriniz kendiliğinden oluşur. Bir kitap sizi başka kitaplara götürür. Başka kitaplar yeni ilgi alanları keşfetmenizi sağlar, ordan başka kitaplara geçersiniz. En yakın dostunuz olur kitaplar, sabah onlarla konuşmadan evden çıkamaz, akşam onlarla muhabbet etmeden uyuyamaz olursunuz. İki dünyanız, bir sürü dostunuz vardır artık ve siz aydınlık bir zihne sahip olmanın eşiğindesinizdir.